Tolerancja negatywna

Wielu z nas tolerancja od razu kojarzy się jedynie z czymś dobrym ,godnym poszanowania , wzniosłym . Jednak wybitni filozofowie i badacze historii , którzy przez wieki badali wpływ zachowań ludzkich na historię i na jej bieg zauważyli ,że nawet takie pozytywne zjawisko jakim jest przecież tolerancja ma wiele różnych oblicz. Stąd też wzięły się jej dwie główne definicje ,tolerancje rozdzielono na tolerancję pozytywną i tolerancję negatywną. Zajmijmy się zatem tutaj tą drugą –tolerancją negatywną. Tolerancja negatywna zwana jest również tolerancją bierną i jak sama nazwa wskazuje polega ona na samym znoszeniu odmienności bez jakiejkolwiek interwencji. Zastanówmy się bliżej co badacze i filozofowie mieli dokładnie na myśli tak klasyfikując tolerancje.

Tolerancja odnosi się zawsze do czegoś - co uznane zostało za zło, błąd, fałsz lub niedostatki. Tak więc przedmiotem tolerancji nie jest po prostu odmienna opinia, lecz opinia uważana za błędną. Podobnie przedmiotem tolerancji nie są po prostu odmienne obyczaje, lecz obyczaje uważane za niewłaściwe. I według definicji tolerancji negatywnej my te odmienność akceptujemy , a jednocześnie się mu nie sprzeciwiamy poprzez wykonywanie jakiś korygujących ruchów. Zgodnie z ta definicją tolerancji negatywnej ,którą między innymi postawił znany chyba wszystkim T .Kotarbiński ludzie tacy wyróżniają się kilkoma charakterystycznymi cechami zachowań w stosunku do ludzi wobec ,których są czy też muszą być tolerancyjni. Takie cechy to :

- O b o j ę t n o ś ć. Brak zaangażowania w to, co drugi człowiek myśli lub czyni. Niektórzy przeciwstawiają się temu, aby obojętność na cudzy los kojarzyć z tolerancją. Przy neutralnym rozumieniu tolerancji źródłem jej może być jednak obojętność lub nawet nieżyczliwość w stosunku do ludzi. - P a t r z e n i e z g ó r y. Poczucie własnej przewagi i chęć utrzymania tej przewagi. Drugi człowiek traktowany jest jako bezapelacyjnie gorszy i niegodny wysiłku, aby ingerując w jego sprawy podjąć próbę wyprowadzenia go ze zła lub błędu.

- P r a g n i e n i e h a r m o n i j n e g o w s p ó ł ż y c i a z l u d ź m i. Przyjmuje się, że harmonijne współżycie możliwe jest tylko przy wzajemnej tolerancji. - P a r t n e r s t w o. Dążeniem jest, aby pozwolić każdemu człowiekowi kształtować swoje życie według własnego uznania. Dotyczy to zarówno stosunku indywidualnego, jak i mechanizmów społecznych. Zazwyczaj przyjmuje się, że odstępstwo od ideału osobowej autonomii musi być usprawiedliwione obroną innych ludzi przed krzywdą. Widzimy więc jak specjaliści i badacze odnieśli się do zjawiska tolerancji dzieląc ją na takie dwie przeciwstawne kategorie. Wielu z nas zapewne powie o tolerancji negatywnej ,cóż to za tolerancja ? W wielu wypadkach jednak lepiej mieć do czynienia z tolerancją płynącą z braku zaangażowania w cudze sprawy niż z nietolerancją płynącą z nadmiaru zaangażowania.

Tolerancja negatywna

Tolerancja negatywna

„Tolerancja negatywna, czyli występująca w formie klasycznej, została sprecyzowana i określona przez takich myślicieli, jak Wolter i J. Locke, polega na uznaniu, mimo wewnętrznego sprzeciwu, że inne poglądy, postawy i działania są też uprawnione, chociaż nie powinny być takimi, jakie są, ponieważ nie wyrażają tradycyjnych wartości: prawdy, dobra, piękna itp., do których należy dążyć. Tolerancja negatywna nie zaprzecza istnieniu prawdy w sensie klasycznym, uznaje, że możliwe jest znalezienie poglądów właściwych, które należy przyjąć, i niewłaściwych, które należy odrzucić w wymiarze osobistym i społecznym.”

Tolerancja negatywna może wydać się nader złożonym pojęciem, w rzeczywistości nie ma w niej nic trudnego i złożonego. Tolerancja negatywna nie jest wymysłem naszym czasów, już filozofowie epoki Oświecenia zauważyli pewien schemat myślenia człowieka, mianowicie, jesteśmy różni, mamy inne poglądy, co nie znaczy, iż są one złe i niewłaściwe. Każdy człowiek ma prawo wyznawać swój własny system poglądów, co nie znaczy, że inni również muszą czerpać z naszego pojmowania rzeczywistości. Tolerancja negatywna polega na akceptowaniu poglądów, które zgodnie z naszymi przekonaniami nie są poprawne, jednakże w szerszym pojmowaniu i rozumieniu nie stanowią wykroczenia i nie działają wbrew prawu. Oczywiście, jest to dość smutna wizja, jako, że z góry wiemy, iż nie możemy przeciwdziałać szerzącym się poglądom. Zdajemy sobie również sprawy, iż nie zdołamy pobić wszystkich, toteż zgodnie z logicznym wnioskowaniem musimy ich zacząć tolerować. Tolerancja negatywna, nie wynika więc z naszych osobistych przekonań, ani zrozumienia, że inni ludzie także mają prawo do życia i wyznawania danej religii, albo danego systemu etycznego, ale z przymusu, jaki nakłada na nas społeczeństwo. W gruncie rzeczy, jest to niezwykle przykra sprawa. Wszelkie rzeczy i działania, powinniśmy podejmować wtedy, kiedy jesteśmy przekonani, co do ich prawidłowości. Jeżeli nie jesteśmy pewni, czy dana rzecz odpowiada naszym standardom moralnym, to powinniśmy zaniechać jej wykonywania.

Oczywiście, niekiedy, nie mamy takiej okazji, albo możliwości. Społeczeństwo jest wszechpotężną machiną, która warunkuje nasze zachowania oraz wpływa na kształt i formę naszej egzystencji. Nie możemy się odciąg od niego w stu procentach, niestety mamy pewne obowiązki, dzięki którym odnajdujemy swoją rolę w społeczeństwie, oraz spełniamy się w niej. Niekiedy, społeczeństwo wymaga od nas zachować kompromisowych. Możemy je oczywiście spełnić, lecz nie musimy. Większość ludzi boi się jednak zostać renegatem, infamią we własnym kraju i decyduje się na zachowanie istniejącego porządku rzeczy. To jest właśnie tolerancja negatywna. Sama nazwa może się wydać myląca, ale pokazuje, że człowiek który postępuje w zgodzie z tymi założeniami, tak naprawdę nie postępuje w zgodzie z samym sobą i popada w głęboki, wewnętrzny konflikt.